Frjemde fûgels

Bûtenpost/Dokkum, 13 juny 2020

Dat einekuorren net allinnich oantreklik binne foar einen docht bliken yn Bûtenpost. Hendrik Kooistra docht ferslach fan in pear opfallende briedgefallen yn in einekoer, mar ek yn oare dingen.

Goeie middei ,
By in kollega yn Bûtenpost sitte frjemde fûgels yn de tún, se nestelje op de frjemdste plakken: in Readsturtsje (Gekraagde roodstaart), in Tomke (Winterkoninkje) hawwe harren nêst yn in alde einekoer, in âlde legerhelm, in bulte byntou boud. Wat is de natoer dochs moai.

gr. Hendrik Kooistra

Nije rispinge

Dronryp/Grou, 11 juny 2020

De lêste wiken groeit it reid as koal en rûnom wurdt der al reid skarre foar it meitsjen fan kuorren. Sa ek yn Dronryp

Yge Walsweer seach by Johannes van der Meer hoe’t dy al wer in moaie foarried ynslein hie. Hy skriuwt:

Ik wie justerjûn efkes by Johannes van der Meer op it stee yn Dronryp. Hy hie in moaie nije rispinge yn skeaven stean te drûgjen tsjin it koerhokje. Der ha ik in foto fan makke, miskien moai foar it nijs foar de strampel.
Mei groetnis,
Yge Walsweer

Johannes mei syn skeaven reid

Nei flaaksboer no ek doarpsreidsnijer

Grou, 28 maaie 2020

No’t it flaaks de groei te pakken hat kin de flaaksboer fan Grou him tarisse op it skarren fan reid.

Bouwe de Groot trof Cees van der Meulen en makke in pear foto’s mei begeliedende tekst:

Nei’t Cees lânbouwer fan flaaks wurde is, is hy no doarpsreidsnijer. De earste bosken hat hy al drûch, sadat it flechtsjen mei de nije rispinge 2020 begjinne kin.

Hitsige jerken

Grou, 27 maaie 2020

Lykas earder al skreaun is yn dizze rubryk ha wy regelmjittich in spantsje einen yn de tún. Hoewol’t in einekoer beskikber is foar it eintsje komt se net fierder as de ynspeksje fan de koer. No kin it wêze dat de koer ôfkard wurdt om’ t dy net foldocht oan har winsken, mar de yndruk bestiet dat it lizzen fan aaien net op it foarste plak komt.

It spantsje kin har tiden noflik deljaan yn de tún en is net benaud foar katten, hoanne en hinnen. Se ha it lykwols net stean op de hûn fan de buorlju as dy al te nijsgjirrich troch de hage kipet, want dan sykje se leaver in oar plak.

It kin ek sa wêze dat wy de beide einen in hiele dei net sjogge. Wêr’t se dan binne is net alhiel dúdlik, mar grif op in plak dêr’t ek oare einen binne. Want oare einen, en dan benammen jerken, witte ús tún ek te finen as it spantsje der is. Alteast as it eintsje der is.

Geregeldwei komt der in hitsige jerke op besite, soms meardere tagelyk. Opjage troch de hormoanen is gjin eintsje feilich. Op it filmke hjirûnder ien fan de jerken dy’t út is op in aventoerke.
De eintsjes ha it dêrby slim te ferduorjen. Let op de achterkant fan de kop fan it eintsje.
..

Fan ‘e wike kaam der in jerke oanfleanen en plofte boppe ús tún as in stien rjocht nei ûnderen. Foardat de oare jerke it yn ‘e gaten hie, hie de ynkringer it eintsje al te pakken. De ferbjustere echte partner kaam foar syn eintsje op en grypte yn.

Hoe’t dit ôfrûn? Sjoch it filmke hjirûnder.

Bonne Bruinsma.

It earste reid

Dronryp / Grou, 24 maaie 2020

Rûnom yn de provinsje begjinne de earste tariedings foar it flechtsjen fan de einekuorren foar takom jier. Dat begjint altien mei it sykjen nei geskikte lokaasjes. En as it reid safier is en it waar ek wat meiwurket, dan kin it heve.i.

It earste reid, skriuwt Johannes van der Meer en stjoert in foto mei it moaie tinne reid yn de kroade.

Schoenmaker blijf bij je leest … en perfoarst net oan de drank komme!

Grou, 15 maaie 2020

Grou ûntwikkelet him jimmermear ta it Fryske middelpunt fan de einekuorrekultuer. Ferneamde flechters (BdG, BB, CvdM) en reidsnijers (deselden en LvdM fan W.) soargje derfoar dat der geregeld nijs is oer de einekuorrekultuer yn de grutte pers. Sa hat ien de niisneamden (gjin namme, privacyregels, beskerming fan it ynvividu) it plan opfette sels flaaks te bouwen. No is dat in kultuer dy’t mar troch in lyts espeltje minsken yn Fryslân behearske wurdt. Ien fan de Grousters dy’t de flaakstylt op de foet folget hat no in foto makke hoe’t it flaaks der foar stiet. Hy skriuwt derby: De boer dy’t dizze flaaks siedde hat, hat earst oan de Warkeweet sitten… Grousters kinne in soad ha. Mar it moat net te fier gean.

(Kenners witte dat ‘Warkeweet’ it wrâldferneamde slokje is fan De Ald Hij fan Dearsum, sjoch www.dealdhij-dearsum.nl en dan oer ‘Warkeweet wie ús kreet’)

Gerzkjende piken

Grou, 15 maaie 2020. 

Einepiken groeie op fan michjes toarkes en slakjes, mar ek fan de siedden út de gerzen. Begjin maart kaam dizze ein mei 9 piken út ‘e koer. No hat er noch 5 prachtige piken oer. Dat is mei te tankjen oan de waakse mem. As op it tegelpaad in fytser foarbykomt, giet de waakse mem gewoan fierder mei har iterij, mar as de in kuierder mei in hûn yn ‘e buert komt, sjitte mem en piken gau de feart yn.

Blêdzjend yn myn strampelfoto’s ûntduts ik dat de foto fan 2019 fan de ein mei de 12 piken deselde ein is as de ein mei de 5 piken yn 2020 yn it nijgers oan it Nij Djip. De wite stip yn de fearren yn de hals makket fan de ein in yndividu. Frou De Wit neam ik har mar.

Cees van der Meulen

Einen en oare gasten yn en by ús kuorren

Grou/Holwert, 15 maaie 2020

Fan merkels witte we net oft se ek yn kuorren briede. Mar dy oare wetterfûgels en it readboarstke by Jan Falkena sykje soms har heil wol yn in koer.

Fan Gjalt de Groot krigen wy de folgjende ynformaasje:

Juster efkes by de kuorren sjoen by de mûne.  

Yn ien koer  3 eine-aaien, 3 bercheine-aaien en 2 reidhinaaikes. (Alles ferlitten, ien grut gefjocht west fansels)

Yn in koer op it hiem lizze no 3 wikelaaien. Ha út hús wei moai it sicht derop.

De  mûnefeart del roeid, 10 nêsten mei merkelaaien teld.

Ha no 6 rotten fongen yn dy grutte klem.

Merkels en einen

Grou / Flânsum, 14 maaie 2020

Cees van der Meulen trof by ien fan syn kuorren yn Flânsum in merkelnêst oan op in strampel. Hy stjoerde in foto op en makke der in aardich ferhaaltsje by.

Noch net sa lang lyn waard hjir op dizze webside de fraach nei foaren brocht oft easteinen (krakeenden) ek wol yn kuorren briede.

Op de foto is te sjen dat in merkel plak socht hat op ien fan de strampelstokken.

As it op in striid oangean soe, tink ik dat de merkel it winne soe fan de ein. Merkels binne felle bistkes. Yn it ynstinkt fan de merkel sit blykber ynboud dat der mei snilen en sa sleept wurde moat. En as it even kin, dat it nêst los fan de wâl leit. Ekstra beskerming.

Prachtich fansels! Mar wêrom giet dy merkel net yn dy koer?

(Einen hearre ta de famylje Anas Platyrhynchos – swim- en grondeleinen, merkels hearre ta de famylje fan de wetterhintsjes Fulica atra, it binne dûkeintsjes. Neven en nichten fan besibbe famyljes) CvdM.

Einen, ljippen en wezelings

Grou, 11 maaie 2020

As it waar op in snein yn maaie yn in pear oeren omslacht fan simmer nei winter, dan siket in mins wat fordivedaasje yn ‘e hûs. Sa gong Cees van der Meulen op ‘e sneup nei nijsgjirrige ynformaasje oer einen.

Bygeand nijsgjirrige ynformaasje út eardere tiden. Ynteressant foar eineminsken, skriuwt Cees

It binne passaazjes oer einen út it deiboek fan Doeke Wijgers Hellema (1766-1856) te Wurdum. Tusken syn 55-ste en syn 90-ste libbensjier hat hy, nettsjinsteande ûnderskate funksjes yn it tsjerklike en maatskiplike libben kâns sjoen in deiboek by te hâlden, dat yn it oarspronklike hânskrift trettjin parten fan sa’n 200 bledsiden (is 2600 bledsiden) beslacht. H. Algra, âld-haadredakteur fan it Friesch Dagblad, hat ûnder it opschrift Kroniek van een Friese boer in blomlêzing út dit deiboek gearstald fan 445 pagina’s.

 10 februari 1838

Eenden                                                                                            

Wij hebben groot 60 eenden en moeten dezelve voeren, waartoe ik in den aanvang een zak boonen voor 55 stuivers kogt, eenigen tijd daarna een zak voor 3 gld. 15 stuivers, deze vervoerd zijnde een zak voor 3 gulden 5 stuivers, waarvan wij thans nog voederen. wij legden ons in den aanvang er op toe om de overtollige Erken te vangen, maar omdat zij wild waren, lieten zij zich maar niet vangen, en den eersten, welke wij vongen, waren schoon en vet, dog opvolgende wierden ze magerder, hoewel nog zeer goed in staat; van de 15 en 16 waren overtallig, welke wij van tijd tot tijd gedurende de vorst vingen, hebben wij in onze eigene huishouding geconsumeerd, welke met gekookte appels een aangename spijs verschaft.

10 april 1848

Kieviten, wezels en eenden

De kieviets eijeren worden niet overvloedig gevonden, de prijs was verleden Vrijdag 5 Centen min en meer. De schaarste van dit gevogelte alhier konnen wij niet aan de Wilstervangers, welke verleden herfst bij honderden gevangen hebben, toeschrijven, want zij waren alhier bij duizenden en thans overal verspreid; ook worden de kievieten hier en daar dood en verslonden gevonden. Er bestaan thans veel weeslingen, een boos en schadelijk ongedierte, welke bevorens op muizen aasden, maar omdat deze verdwenen zijn, op vogels enz. aazen. Schoon klein, weten zij zich van Eenden zelf meester te maken, zoo zat er onlangs één in een eendenkorf, welke de Eend, aldaar om eijers te leggen, aangevallen en gedood hadde. Ik heb opgemerkt dat zij de vogels, welke zij betrappen en verrassen, den hals afbijten en alzoo in een ogenblik dooden.

It is foar de lêzers fan de Strampelside faaks wol aardich om te witten dat it bouwurk op it omslach fan it boek de Wurdumerpoarte yn Ljouwert is. Oan ‘e ein fan de Wurdumer Dyk moat dy poarte stien hawwe, skriuwt Cees der noch by.