Fraach en Oanbod

Emmeloord/Grou, 18 jannewaris 2022.

Geregeld komme der fragen by it bestjoer oft De Strampel ek einekuorren leverje kinne. Wy ferwize de minsken dan troch nei de list mei ferkeapers fan einekuorren. Dit binne de flechters dy’t oanjûn ha dat se graach op de liste wikke fan ferkeapers.

Soms komme der fragen om grutte oantallen. Dan pleatse wy in berjochtsje yn de rubryk “Fraach en Oanbod”.

Fia ús lid Klaas Stapensea yn Emmeloord is der in fraach kommen foar de levering fan 200 einekuorren foar immen yn Súd-Hollân. As der flechters binne dy’t kuorren leverje kinne, dan moatte se efkes sjen by “Fraach en Oanbod”. Dêr steane de kontaktgegevens.

Flechtdei

Bakkefean, moandei 17 jannewaris 2022.

In dei flechtsje yn de Skiepskoai yn Bakkefean. Jan en ik dogge dat sa no en dan ris.

It wie wer in moaie dei dêr tusken de skiep. Rêst, stilte, tefredenheid striele de bisten út, foar ús in prachtige omjouwing om te flechtsjen en ús tinzen de frije loop te litten. En alle tiid om ús hielendal te konsintrearjen op it flechtsjen fan in sa moai mooglike koer. It is elke kear wer nijsgjirrich te sjen hoe ticht we by ús ideale koer komme.

Der is net ien koer alhiel gelyk oan de oaren, dy’t we makke hawwe. Tink oan it reid, hoe dik, hoe soepel, hoe grien, hoe fyn is it reid dizze kear, is it in bytsje fochtich (‘Slof’ seit Jan), is it net te droech, is it linich jong reid, of wiene we oan de lette kant mei it skarren en sit der al plom yn, tink oan it flaaks, hoe fyn, hoe dik is it, is it goed foarbehannele mei wat focht?

Hoefolle lofters, hoefolle bannen, draaie we by it flechtsjen of krekt net, stekke we troch of krekt net, hechte we ôf mei flaaks of dogge we dat mei in toutsje?

Elk mins hat in unike wize fan skriuwen, hat in eigen hânskrift. Mei it flechtsjen is it krekt sa as mei ús wize fan skriuwen.

Sa is de koer fan Jan hiel oars as de koer fan my. Jan en ik kinne meastal oan de kuorren dy’t by de winkels lizze wol sjen oft de flechter in Strampel-kollega fan ús is, of in ‘wylde’ flechter.

We prate oer de oantallen, oer de priis dy’t we freegje, oer de Beurs dy’t dit jier miskien wol wer komt, oer it gemis dêrfan en ús ekstra grutte ferlet dêroan de lêste koronajierren. It praat is nea ‘op’. De sjarme is wol de ienfâld fan it proses, ús hânfeardigens, ús spierkrêft yn earms en fingers. We skeppe fan reid en flaaks elke kear wer in unyk stikje ambachtskeunst.

Jan en ik fiele ús befoarjochte minsken!

By dizze wurden in pear plaatsjes fan ús flechtdei. (Klik op de foto om dizze grutter te meitsjen)

Mei út namme fan Jan Falkena,

Cees van der Meulen

500ste koer!

Holwert/Grou 7 jannewaris 2022

Yn Holwert wurde in soad kuorren flochten: Gjalt en Els de Groot ha yn 2021 mar leafst 500 makke! Oft dit in rekord is, witte wy net. Mar it is wol in soad. Hjirby it ferhaal fan Gjalt:

Mei troch de korona beheinings yn ús deistige dwaan sitte wy, Gjalt en Els, hjir op 30 desimber oan ús 499 en 500ste koer te flechtsjen fan 2021. En wat sizze we faak sa by it flechtsjen tsjin elkoar; “Wat in gelok dat we dizze hobby ha”.

De 499ste en 500ste koer fan Gjalt en Els yn 2021

Wat moasten we oars yn dizze korona tiid en mei dit waar, wat kinne we hjir aktyf in oeren yn kwyt en wat is ’t moai wurk. En sa ûnder it flechtsjen wei, as myn hannen automatysk harren wurk dogge, wol myn geast sa graach wei dreame, lit ik myn tinzen gean troch de tiid. Kom ik op dat paad de Strampel tsjin, ús feriening fan Fryske einekoerflechters. Wat hat dat brocht yn dizze 10 jier fan har bestean, hjir yn ’t koart myn tinken:

  • It draacht by ta it yn stân hâlden fan de einepopulaasje;
  • We wurkje deroan mei in âld ambacht yn libben te hâlden;
  • It hat minsken by elkoar brocht;
  • It is in sûne beweging foar de lea;
  • Mar mear noch sûn foar de geast;
  • De kwaliteit fan de kuorren is ferbettere;
  • De fraach nei kuorren is tige grut wurden;
  • Der binne tal fan nije, kreative produkten flechtsjend ta stân kommen;
  • En as lêste, mar as meast weardefolle, wat ha ik yn dy 10 jier fan de Strampel prachtige minsken op myn paad troffen. Ik hoopje dan ek de earstkommende 10 jier noch diel út te meitsjen fan dizze unike feriening.

Gjalt de Groot.

Moaie jûnen yn koronatiid

Dokkum, 1 jannewaris 2022

Goeie bêste flechtfreonen, efkes in berjochtsje út Dokkum.

Alderearst folle lok en seine foar 2022. Noch hieltyd sitte we yn de koronaperikelen In protte dingen kinne net, mar d’r kinne ek noch wol oare moaie dingen.

Sa kuorkje wy noch hieltiten op moandeitejûnen by myn broer en woansdeitejûnen by my yn de ‘mancave’. Dat binne jûnen dêr’t wy in protte genoegen út helje: in praatsje in kopke kofje en een borreltsje. Dit binne jûnen dêr’t wy nei útsjogge.

Misken, de kop derfoar en bliuw sûn.

Groetnis fan de bruorren Kooistra ut Dokkum

Flaaks as sierplant

Grou, 27 desimber 2021

Flaaks wurdt al tiden brûkt foar it meitsjen fan einekuorren: by klaaikuorren binne de lofters fan flaaks.

Gjalt de Groot soarget al jierren foar de ferbou fan flaaks foar einekuorren. Earder binne yn dizze rubryk al ferskate berjochten ferskynd oer it tapassen fan flaaks by it flechtsjen fan einekuorren. As jimme dy berjochten nochris sjen wolle, dan kinne jimme byfgelyks it wurdsje flaaks yntikke by de sykopdracht yn de linker kolom fan dit skerm.

It Werkverband Friese Rassen, dat stribbet nei it behâld en de tapassing fan de Fryske en mei Fryslân besibbe lânbougewaaks, wol no ek omtinken jaan oan flaaks as sierplant. Yn it blêd Oer stiet in artikel oer de ferbou fan flaaks. Hjhirûnder it artikel.

Tijdens het volgen van de Vlasroute in Noordoost-Fryslân vertellen liefhebbers van dit gewas het verhaal van de teelt van vlas tot en met handbedrukt linnen. In de maanden juni, juli en augustus kun je bij diverse locaties op ontdekkingstocht langs vlasvelden.
Geholpen door het Werkverband, hebben de initiatiefnemers besloten, in 2022 op een demonstratieveld de 12 Friese vlasrassen te tonen. Deze rassen zijn door Hein Sterk en later door Joris Viëtor in stand gehouden.
Het vlas krijgt een plek door de bemoeienis van Douwe van der Weij in Blija. Nog bekeken wordt of bij Nynke Runia, eigenaar van de ambachtelijke textieldrukkerij Kleine-Lijn in hetzelfde dorp, als onderdeel van de route, een kleine expositie aan het Friese vlas gewijd kan worden.

Werkverband-bestuurslid Dirk Wierda deed het voorstel de redactie van het tijdschrift ‘Groei en Bloei’ te vragen om in het voorjaar aandacht te schenken aan de Friese vlasrassen als sierplant. Hij bedacht hoe met een door de lezers van het blad via de mail bestellen van een pakketje zaad van 4 rassen het gebruik van vlas als sierplant gestimuleerd kan worden. Bij de Kruidhof in Buitenpost hebben ze zich inmiddels bereid verklaard aan de verspreiding en financiële afhandeling van het pakket mee te werken.”

Flaaks as sierplant

Earder periodiken fan Oer binne hjir te besjen.

“Kerstgedachten, overzicht 2021 en corona verkoop”

Grou, 22 desimber 2021

“Kerstgedachten, overzicht 2021 en Corona Verkoop”. Mei dizze titel hat Bouwe de Groot út Grou syn tinzen op papier set en opstjoerd nei De Strampel. Oan ‘e ein docht Bouwe noch in oprop him te folgjen yn it skriuwen fan in stukje.

Nu de winkelverkoop anders is dan andere jaren, is de onlineverkoop een leuke activiteit geworden. Naast eendenkorven is de verkoop van randartikelen bijna hoofdzaak geworden. 

Rieten nestkastjes en rieten bloemenmanden en niet vergeten rieten kerstklokken als hangende voertafels in de tuin.

Als je in de schuur zit te vlechten en te wachten op het voorjaar, dus einde Coronatijd, moet je toch wat met je gedachten en blijf je uitvinden. Vooral zuinig met het riet en vlas; je bent als de dood dat het op raakt en wat moet je dan nog.

Dus zuinig werkend – en dat voordeel heb je met nestkastjes – kost weinig riet en veel tijd. Dus kun je er lekker lang mee zitten in schuur.

Radio Fryslân aan op de achtergrond, welke elk uur de Coronastanden doorgeeft, maar daar word je ook niet echt vrolijk van. Maar ik hoorde wel dat de Fryske hengstenkeuring niet voor het publiek open komt en via een livestream is te volgen. Toen maar een nieuwe grotere TV gekocht om deze goed te kunnen bekijken.

Normaal ging ik enkele dagen per week naar mijn paarden, maar al 14 dagen corona op stal, dus pake blijft thuis in de schuur vlechten en verkoop via internet stimuleren met advertenties op alle mogelijke sites. 

Ook de wintermarkt in Reduzum, waar ik zou zitten vlechten, is afgelast. Leuk assortiment van bovenstaande artikelen had ik gemaakt.    

De afgelopen zomer waren de randactiviteiten een mooie ontspanning. Gjalt zijn dagen in Warten niet te vergeten. Waren top. Ik proef nog de Beerenburg met lauwwarme paling. Helaas ook door Corona geen gezellige eindejaarsbijeenkomst bij Gjalt in ‘It Swetshok’ met verhalen, BB en paling; Gjalt en Els hadden corona.

Als ik dit schrijf heb ik net gehoord dat we in volledige lockdown gaan. Nou, dat zijn wij thuis al 2 maand. Dus er verandert weinig. Maar rustig doorvlechten.

Januari a.s. zou ik met 12 cursisten starten met een dagcursus eendenkorf vlechten. Maar ik zie ook dit niet meer doorgaan, helaas. Dan het riet zelf maar in de schuur op vlechten, een geluk bij ongeluk.

Ik hoop dat het bestuur van De Strampel haar winteractiviteiten naar het voorjaar of de zomeractiviteiten omzet. Zodat we elkaar dan weer kunnen ontmoeten en gezellig elkaars lief en leed kunnen mededelen. 

Ook het in mijn hoofd zittende kampioenschap eendenkorf vlechten moet eigenlijk deze komende zomer/herfst doorgaan in Reduzum. Mag niet voor derde jaar worden afgelast. Het zou zonde zijn dat we eerder op begrafenis gaan dan een leuke dag daar met elkaar te hebben.

Wel hopen we volgend voorjaar zomer weer volop te genieten van de activiteiten die we wel gaan organiseren met z’n allen, en ik hoop een ieder daar wel weer te zien. Dus allemaal de kop der voor en een goede Kerst en gezond 2022 toegewenst. En tot ziens op onze mooie activiteiten. Dat jullie allemaal nog vele mooie korven en andere artikelen mogen maken.

Bouwe.

P.S. Dit waren mijn perikelen deze zomer, herfst en winter. Wie volgt ? 

Bouwe mei ien fan syn nêstkastjes

Kuorren flechtsje yn 1963

Goaiïngea/Grou, 22 desimber 2021

Sybren Abma út Goaiïngea stjoerde nei oanlieding fan de oprop yn de Nijsbrief in foto mei de tekst: “Dit binne myn heit Watte, syn broer Wiebren en harren heit Siebren Abma yn 1963. De jonge is myn neef Sybren.”

In workshop jaan

Aldeboarn, 14 novimber 2021.

It wie yn febrewaris 2020. Ik waard belle troch immen fan de fûgelwacht fan Âldeholtpea (Oldeholtpade). De minsken hienen kontakt hân mei Johannes van der Meer, in skofke derfoar. Se woenen graach in kursus einekoerflechtsjen ha en Johannes hie sein dat se my mar skilje moasten. Dat sa gie it. Nei oerlis mei Johannes seinen wy: “We dogge it”, mar ja doe die bliken dat der 30 minsken wienen dy’t meidwaan woenen. Oei. Mar oké: it binne der tefolle, mar yn twa groepen fan 15 soenen wy dat togearre wol oan kinne.

Mar der wie reid nedich en flaaks. Flaaks koe ik wol regelje, reid net. Yn goed oerlis mei Staatsbosbeheer koenen wy oan reid komme. Ik ha noch mei west om it perseel reid te besjen. Prachtich guod, moai fyn en net al te lang. 

September 2020 binne wy los gien mei 15 frou/man en wat jeugd. Foar jeugd wie it wat te swier, mar men woe de jeugd der perfoarst by belûke. Neat mis mei, mar men seach al gau dat dit gjin sûkses wurde soe.

Hawar, wy ha in moaie dei hân en der waarden dochs ek noch kreaze kuorren makke. En Johannes hie wer in geweldige dei mei syn moaie ferhalen. It wie in súkses mei sop en broadsjes ta.

Doe kaam korona en koenen wy net fierder. Spitigernôch kaam Johannes yntusken te ferstjerren. Ik ha doe ôfpraat dat ik de oare groep fan 15 man opsplitse woe yn twa groepkes fan elk 7-8 minsken. Dat ha ik dien op twa sneonen ( septimber en oktober).

Ik moat earlik sizze dat ik it as knap dreech beskôge ha. It moat eins mei 5 kursisten ophâlde fyn ik. Ik bin sels ek noch mar in ‘begjinner’ en dit hie ik ek noch noait bei de ein han. Ik bin noch gjin betûfte learmaster.

Mar it is allegear prima slagge mei wer sop en broadsjes tusken de middei. De jongste dielnimmer wy 8 en de âldste 85. Jo moatte betinke: de jeugdfûgelwacht is dêr grut en dêr dogge se in protte mei en foar.

Sa, wer in ûnderfining riker. Jammer dat Johannes alles net mear meimakke hat.

Cor Snoeij

“Se skite alles derûnder”

Grou, 10 oktober 2021.

Sûnt in pear moanne swimme en rinne yn Grou einen dy’t wat oars binne as de gewoane doarpseinen. Se gedrage harren oars en se sjogge der ek oars út: hielendal wyt en guon ha in tûfke op de kop.

De seis einen hearre by in wenning oan it wetter. Se kinne sa it wetter yn en swimme dan soms einen fan hûs. Ek rinne se oer de dyk en twinge auto’s somtiden om te stopjen. Se komme ek rûnom by minsken op it hiem. Net elkenien is hjir like wiis mei; “se skite alles derûnder”, sa heart men bewenners klaaien.
Geregeld litte de einen harren hearre mei in lûd kweakjen, krekt wat oars as by wylde einen en doarpseinen.

Nei wat sykjen op ynternet soe it hjir gean moatte om de ‘Hollandse kwaker’. Op Wikepedia stiet it folgjende skreaun: De Hollandse kwaker is een klein gedomesticeerd eendenras, ook wel witte kwaker genoemd omdat een bekende variëteit wit van kleur is. De eend komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië en is een van de vele varianten van de pekingeend. Over de oorsprong van het ras zijn verschillende hypotheses. Het ras was al bekend in de 19e eeuw en zou van Hollandse oorsprong zijn of meegebracht door Hollandse zeevaarders uit China of Japan, al dan niet als fokproduct. In andere landen zijn ze bekend onder de namen Zwergente (de), Call duck (en) of Canard mignon (fr).

De tûf op de kop is ynfokt. Dat kin by elk eineras. Dizze frivoale fersiering is al hûnderten jierren bekend, sjoen de wite tûfeinen op de ‘hoenderhoven’ fan de 17e-ieuwske skilders Jan Steen en Melchior d’ Hondecoeter.

Der binne einen mei tûf en einen sûnder tûf; it pearjen fan tûfeinen smyt likegoed einen mei tûf as einen sûnder tûf op.

De ‘Hollandse kwaker’ waard eartiids in soad ynsetten by einekoaien. It lûde kweakjen fan dit ras koe de eigner fan de einekoai helpe by it lokjen fan wylde einen. De wylde einen waarden troch it koaikershûntsje nei de saneamde piip lokke, wernei’t de einen ‘de piip út gienen’ foar de poelier.

Earder is hjir alris wat skreaun oer einekoaien.

Twa tige gesellige dagen!

Grou, 28 septimber 2021

Yn it wykein fan 25/26 septimber organisearre Museum Warten yn grutte gearwurking mei skriuwer Gjalt de Groot in barren yn de foarm fan in Lêzersreuny nei oanlieding fan it sukses fan Gjalt de Groot syn boek ‘We strûpe derûnder’. Foar Srampelleden wie dit in mooglikheid om nei in lange tiid inoar werris te treffen. Sa’n 25 leden hienen harren opjûn.

Ien fan de twa Strampel-preammen

Twa preammen mei Strampelleden gienen sneontemiddei it wetter op om ferhalen oan te hearren fan Cees van der Meulen en Jan Oostenbrug oer it gebiet dêr’t de ferhalen yn it boek fan Gjalt him ôfspilen. Mar ek krige se ferhalen te hearren fan oaren yn de pream oer harren tiid dat se yn it gebiet wenne, libbe of wurke ha. 

Cees van der Meulen lit in foto sjen fan eartiids doe’t it hiele lân derûnder strûpt wie.

De fartocht gie fansels lâns ”Luctor et Emergo”, de pleats dêr’t Gjalt yn syn bernejierren opgroeide. 

De pleats “Luctor et Emergo” ferskûle achter de beammen

Mar ek oare pleatsen en wenningen, lykas ‘Cuba’, ‘Labân’, ‘Sytze en Maaike-hússtee’ en al dy oare pleatsen dy’t yn it boek neamd wurde.

Sa’n twa oeren ha de minsken harren tige fermakke mei yndrukken fan it gebiet en de moaie ferhalen ûnderweis.

Jan Castelein, berne en opgroeid yn Warten, wist ek boeiende ferhalen te fertellen

Foarôf en nei de fartocht wie der noch fan alles te belibjen by de ‘Greidbuorkerij’ en it ‘Earmhûs’. Sa koe der potstro of grauwe earten iten wurde, waarden netten en foeken taand yn de grutte taantsjettel wienen in pear manlju op âlde kachels oan it fiskbakken en Gjalt de Groot stie der te ielrikjen. In stikje muzyk makke it feest kompleet.

Sneons wienen Bouwe en Hindrik Kooistra ûnder de heakap oan it flechtsjen en sneins sieten Cor Snoeij en Lolke van der Meer op dat plak. Cor: “Wy hienen in protte praters. Doe’t Lolke efkes fuort wie ferkocht ik twa moaie wetterlânkuorren fan Lolke. Letter ferkocht ik myn eigen ek noch (reid en flaaks). Dy binne wat goedkeaper, mar dat ferkeapet ek goed. Jo kinne de hannel net lizze litte.” Foar de folders fan De Strampel wie ek aardich wat belangstelling.

Bouwe en Hindrik Kooistra yn petear mei Bouwe de Groot

De nije banier fan de Strampel stie út en kaam goed ta syn rjocht.
Al mei al twa tige gesellige dagen en in moaie promoasje foar De Strampel.