Nuddel

Wurdum/Grou, 28 july 2021

Jinke Kuperus út Wurdum kaam yn it augustusnûmer fan it moanneblêd Landleven in fraach fan in lêzer tsjin oer in foar him ûnbekend ding.

As betûft einekoerflechter seach Jinke fansels fuortdaliks wat it wie en skreau nei de redaksje fan Landleven:

De reaksje fan Jinke:

“In aug. 2021 van Landleven op blz 35 wordt gevraagd wie weet het (2).|
Wij hebben verschillende van zulke naalden. Sommigen met houten handvat en ook met ijzeren dwarsstuk. Deze is dan van brons zoals u schrijft. De schroevendraaier aan ONDERZIJDE behoort scherp te zijn (heeft soms ook een punt).
Het gat wordt gewoon als een naald gebruikt, om riet of stro of touw door een laag op te bouwen.
Dit is een EENDENKORFNAALD.
Google bij de vereniging (De Strampel) daar wordt deze naald gebruikt. De Friese vereniging van eendenkorfmakers.

mvrgr. Jinke Kuperus”

Jinke stjoerde der ek in foto fan in einekoer by.

De bekendheid fan de Feriening is wer wat grutter wurden.
Bedankt JInke.

Briedresultaten (2)

Emmeloord/Wurdum/Grou 26 july 2021

Nei it berjocht ‘Briedresultaten Holwert’ binne der noch in pear reaksjes fan Klaas Stapensea kommen. Op de fragen fan Gjalt oer gelde aaien en de fruchtberens fan jerken. Klaas Stapensea skriuwt:

Later in de broedtijd neemt het aantal  paringen af. Er is door minder paringen (met verschillende woerden) relatief meer kans op onbevruchte eieren. Later in het seizoen zijn de woerden “moe” en bereiden zich voor op de wisseling van het verenkleed (wat ook veel energie kost).

Aan het einde van het voorjaar, het begin van de zomer, daalt de hormoonspiegel bij de woerden. Ze krijgen er minder zin in. Maar dat is bij het lengen van de dagen ook een kwestie van instinct.  Er zijn daarentegen veel paringen nodig voordat de hormonen bij de eendjes klaar zijn om eieren te leggen. 

Het is eigenlijk net als bij veel dieren en ook de mensen: Na zware arbeid worden we ook wat rustiger.

As it briedseizoen ôfrûn is geane de einen it trajekt fan ferfearjen yn en sykje se inoar op. Jerken en einen binne by it ferfearjen amper fan inoar te ûnderskieden. Oan de giele snaffel is te sjen dat it in jerke is.

Einen oan it ferfearjen

Jinke Kuperus melde earder dat by har wol 60 einepiken grut wurde binne.
“Ha noch 30 yn de stjelpen (wyt stippele en brune ). Ek noch noch 12 loslitten mar der binne seker 2 ophelle troch de mûzebiter (buizerd)”, seit Jinke.

Fûgelwacht Grou hat fan ‘t maaitiid 8 kuorren útsetten; 6 kuorren wienen beset, yn ien koer leinen 2 gelde aaien. It tal útbrette aaien is net bekend, om’t der net kontroleard is fanwege de mooglike fersteuring fan de briedende einen. De measte kuorren stienen op strampels yn it wetter.
Fan de 3 kuorren yn it Wilhelminapark (Kuorreprojekt 2021) wie de koer op in strampel yn it wetter beset, de beide kuorren yn de beammen bleaunen leech.

Gelde aaien

Mûnein/Holwert/Emmeloord, 4 july 2021

Riepke Glas út Mûnein komt in oanfulling op de briedresultaten yn syn kuorren.

Fan ‘e wike by de kuorren lâns west, want ik hie wer 4 einen te brieden foar de twadde kear, trije wienen ûnderwilens útkaam. Yn dizze kuorren leinen yn elke koer ek 3 gelde aaien (hast alle jierren wol) en ik siet dêrom mei deselde fragen: hoe soe dit by oaren wêze. Mar ik moat sizze: by de earste lêch haw ik ek faaks wol ien of twa gelde aaien.

Der wie ek noch in briedgefal fan in blaudo (Ned: holenduif).

De earste lêch wie predeard en no sitte der twa jonge dowen yn de koer.

Op de fragen fan Gjalt de Groot yn syn bydrage ‘Briedresultaten Holwert‘ hie Klaas Stapesea in reaksje: letter yn it seizoen nimt neffens him it tal pearings ôf en is der troch de mindere pearings (mei ferskillende jerken) mear kâns op ûnbefruchte aaien.
Letter yn it seizoen binne de jerken ‘wurch’ en riede se harren ta op de wikseling fan it fearrenkleed en dat kostet ek enerzjy, is de útlis fan Klaas.

Gjalt freget him ôf oft it ek wêze kin dat ûnder ynfloed fan hormonen de pearingsdrift ôfnimt om’t it ferfearjen syn beslach krije moat. Dus dat ûnder in ôfnimmende  hormoanspegel by de jerken it tal gelde aaien by lette brieders tanimme kin?

Wy binne benijd oft hjir in ferklearring foar is.

Wy ha yn it Frysk ek in siswize ha oer gelde aaien:
‘t Sil wol ‘t ien of ‘t oar wurde, in geld aai of in deade pyk.
Wat soksawat betsjut as: it sil wol neat wurde.

Wylde ein buorket achterút

Grou, 2 july 2021

Yn de Leeuwarder Courant fan 1 july stie yn de rubryk Opinie in stik fan Klaas Stapensea oer it achterútbuorkjen fan de wylde ein. In nijsgjirrich stik oer de ‘stille achteruitgang van de wilde eend’, sa’t fjildman Stapensea dat neamt.

De Strampel wurdt hjiryn ek oanhelle: ‘Het plaatsen van eendenkorven, bijvoorbeeld dankzij De Strampel, de Friese vereniging van eendenkorfvlechters, helpt.’

It folsleine artikel kinne jo hjir lêze.

Briedresultaten Holwert

Holwert/Grou, 1 july 2021

Gjalt de Groot docht ferslach fan de briedresultaten fan syn kuorren.

Ik hie 19 kuorren útset, en ha de aaien oant 10 april fandele (200). Dêrnei noch in 40 aaien út de kuorren helle om de boel wat by te stjoeren. Soms leinen der twa einen yn ien koer. Oare kuorren kamen te folle aaien yn. Yn prinsipe wol ik se op 8 aaien briede litte en gjin piken foar maaie.

De kuorren:
  • 10 op strampels by de mûne. Grut súkses.
  • 4 yn beammen mei rûnom de stam 60 sm blik (tsjin stienmurden). Grut súkses.
  • 2 op strampel, wêr’t ik oer in planke by kommen koe. Mislearring; binne úthelle (predaasje).
  • 2 op it âlde skythús op de kolk: earste lêch mislearre troch predaasje; twadde lêch útkommen.
  • 1 ferskûle yn beamkeguod. Hie de winter der hongen. Hat net in ein yn west – tink ferkearde rook oan de koer (ûnrant).
  • 1 koerpanne yn deade wylgebeam. Grut sukses.
Koerpanne yn wylgebeam
Op it stuit 30 juny:
  • Sit der noch 1 ein en 2 bercheinen te brieden;16 kuorren oppakt;
  • Ha yn totaal 26 einen op aaien sitten;
  • 2 ha de boel ferlitten;
  • Wat minder gelde aaien as oare jierren.

In pear fragen:

  • Ha de lette brieders mear gelde aaien dan de earste brieders?
  • Nimt de aksje fan jerken om de ein te trêdzjen letter yn ’t foarjier op nei de simmer ôf? (juny)
  • Ha’t dat ynfloed op befruchting en dêrmei mear gelde aaien by lette brieders?

Groet, Gjalt

Wa’t it antwurd hat op de fragen fan Gjalt kin kontakt opnimme mei it bestjoer, dan kinne wy dat hjir melde. Jo meie dat dwaan fia de mail, mar belje mei ek.

Update 2 july 2021:

Gjalt skriuwt: It witte eintsje rint mei trije healwoeksen jongen oer it hiem by de beam wêr’t harren koer hong. It witte eintsje wie de earste dy’t ik briede litten hie. Kamen 7 pykjes út de koer. We ha se derút springen sjoen ( 3 meter heech).

Nije ûntwikkelingen yn de koerflechterij (3)

Grou, 1 july 2021

Flaaks yn de siertún.
Nei de suksesfolle flaaksferbou yn Grou ferline jier koe ik it net litte en siedzje yn de foartún fan ús hûs in hoekje flaaks yn.

No is it safier dat der elke dei blauwe blomkes te sjen binne. Roazen, flaaks en wylgeblommen (wederik), ….  it kin!

Mar foar it gruttere ferlet fan flaaks ryd ik dochs leaver even nei Holwert. 

Yn Grou is de briederij ta in ein kaam en lizze de kuorren yn de winterstalling, yn Flânsum begjint it seizoen letter en sitte der noch einen te brieden.

Cees van der Meulen

Briedsúkses

Akkrum/Mûnein/Grou, 29 juny 2021

De ôfrûne tiid kamen der inkele berjochten by de redaksje binnen oer besetting en briedsúkses.

Yn maaie skreau Riepke Glas: By my hawwe der 4 einen bret, wêrfan der ûnderwilens  3 ûtkaam binne. 1 ein sit noch te brieden yn de koer. Fan dy trije haw ik ien ein sjoen mei seis piken.

Ein juny kaam Hyltsje Hilverda út Akkrum mei in moai berjocht: Ik ha by myn pleats 3 einekuorren op strampels yn ‘e feart stean. De besetting wie 200%, of better: 2x 100%. Trije einen ha betiid bret, mar dat pakte ferkeard út: de pykjes gienen dea fan ‘e kjeld. Doe binne se alle 3 opnij begûn mei brieden en no hâlde se harren hjir op mei in keppeltsje goed groeiende piken.

Dit lêste is wol nijsgjirrich om’t bliken docht dat guon einen oan de twadde lêch begjinne as der fan de earste lêch neat op ‘e hispel komt, sels as se al aaien útbret ha. De kuorren dus mar net te gau ynhelje as der in ein yn bret hat.

Yn Grou hat in ein yn juny noch 9 aaien lein op in folkstún. Oft de aktiviteiten fan de túnkers it eintsje steurd ha of dat in predator de saak ferbolle hat, is net dúdlik. Feit is dat it nêst ferlitten is en dat de aaien dêrnei yn in wike tiid ien foar ien ophelle binne troch in bist of in fûgel, al leit dat lêste net foar de hân om’t de aaien goed ferskûle yn de planten leinen. Der is gjin dop fûn yn de omjouwing, en by fûgels is dat meastentiids wol it gefal. It soe dus bêst it wurk fan in rôt wêze kinne, mar der binne ek wolris wezelings sinjalearre.
Flakby it nêst wienen twa einekuorren, mar dêr woenen de einen blykber net yn briede…

Wy binne benijd oft der oare meldings binne oer besetting en briedsúkses.

In man dy’t minsken meinimme koe yn ’t ferhaal

Dronryp/Holwert 12 juny 2021

Johannes van der Meer, 9 july 1939 – 10 april 2021

Oan it fersyk fan de Strampelredaksje in stikje te skriuwen oer ús freon Johannes van de Meer wol ik graach foldwaan.  

Mei Jehannes is ús in warber en entûsjast lid ûntfallen. In ambassadeur foar ús feriening. Hy wie net allinne tige warber yn ’t flechtsjen fan einekuorren mar ek yn ’t kreëarjen fan nije produkten fan reid en flaaks en learde oaren dat ek. 

Kreaasjes fan nije produkten fan reid en flaaks (2019)

Mar benammen sille we Jehannes misse om syn ferhalen. En yn ’t ferhaal koe Jehannes it hyt daaie. Hy koe de minsken meinimme yn ’t ferhaal. Wy ha hjir in pear jier diel útmakke fan ‘Follow the blue line’, de flaaksrute,  en fertelden oer it produkt flaaks, bewurkingen en it flechtsjen fan einekuorren. We krigen hjir bytiden in protte minsken oer de flier en koene dat sels noait behappe, dat sadwaande kaam Jehannes geregeld hjir as gasthear. Prachtich wiene dan syn ferhalen; it hie meast neat mear mei wêrfoar’t  de minsken kamen, flaaks en einekuorren te meitsjen, mar dat hindere neat. De minsken fûnen it prachtich. Jehannes wie net allinne dan in gasthear op dy mominten, foar my wie er in gasthear yn ’t libben, hy brocht fleur en kleur yn ’t libben.

Tongersdei 10 juny op de neimiddei ha we yn lyts selskip syn hinnegean betocht yn syn ‘flechthok’ wat eins Jehannes syn museumke wie. Hjir hat er oant it lêst ta sitten te flechtsjen. Hjir by it flechtsjen fiel ik my op myn bêst, sei er. It leit der noch by sa as er der útstapt is. Hy koe sa wer fierder gean. Mar dat is net sa, Jehannes komt net wer. Hy kin allinne yn ús ûnthâld fierder libje. En yn myn ûnthâld sil er fierder libje en ik bin bliid dat er diel útmakke hat fan myn libben.

Gjalt

Johannes yn syn flechthok

Nije ûntwikkeling yn de koerflechterij (2)

Grou, 12 juny 2021

Njonken sinnepanielen is it dak fan de tûke koerflechter Cees van der Meulen no ek foar in part beklaaid mei reid. Oer de reden skriuwt Cees it folgjende:

Prof. Dr. Ir. Loftenburg fan TNO-Delft hat ûntdutsen dat ûnder in hoek fan 60 graden reid yn de helte fan de tiid fan de metoade B. de Groot of metoade L. van der Meer kuorkdrûch is.

Nije rispinge 2021

Grou, 3 juny 2021

Bouwe de Groot is der wer betiid by dit jier. It earste reid fan dit seizoen is wer binnen.

“Mei it moaie waar fan de lêste dagen groeide it reid as koal”, seit Bouwe. “Op de Minne Finne yn Grou ha’k fannemoarn it earste reid snien en no leit it moai te drûgjen. Gelokkich slagget it my om foar de eatste presintaasjedei mei reid te flechtsjen op de ‘Versmarkt Reduzum’, op 25 juny”.

“It moaie waar komt der oan! En wat is dan leuker dan freed efkes nei de ‘Versmarkt’ op it Swin te gean foar griente, koeken, suvel, moaie blommen of lekkere fisk? 

“Sjogge wy jim dêr? By fisker Ale de Jager op It Swin, 25 juny.”

Bouwe de Groot.